Fundacja rodzinna może być źródłem finansowania spółek z grupy. Nie oznacza to jednak pełnej swobody. Przed wyborem źródła finansowania warto sprawdzić dostępne opcje.
Komu fundacja rodzinna może udzielić pożyczki
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o fundacji rodzinnej fundacja może udzielać pożyczek:
- spółkom kapitałowym, w których posiada udziały albo akcje,
- spółkom osobowym, w których uczestniczy jako wspólnik,
- beneficjentom.
Dyrektor KIS w interpretacji z 31 lipca 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.257.2025.3.AW, uznał, że przy spółkach chodzi wyłącznie o posiadanie bezpośrednie udziałów. Fundacja rodzinna nie może więc, w ramach działalności dozwolonej udzielić pożyczki spółce, w której udziały posiada jedynie za pośrednictwem innej spółki.
Skutek jest istotny – dochód z działalności wykraczającej poza dozwolony zakres nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. W takim przypadku dochód podlega opodatkowaniu stawką 25% CIT.
Gdy pożyczka nie jest możliwa, warto sprawdzić inne opcje
Gdy udzielenie pożyczki nie jest możliwe z uwagi na brak powiązań bezpośrednich, pewną opcją jest udzielenie pożyczki za pośrednictwem spółki, do której można udzielić takiej pożyczki – czyli spółki, z którą fundacja rodzinna ma bezpośrednie powiązanie kapitałowe.
Jest też inne rozwiązanie. Ograniczenie dotyczące pożyczek nie oznacza, że fundacja rodzinna nie może finansować spółki przy użyciu instrumentów dłużnych. Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej pozwala fundacji nabywać i zbywać papiery wartościowe. Do tej kategorii należą obligacje. Co ważne, przepis ten nie uzależnia możliwości nabycia obligacji od tego, czy fundacja rodzinna posiada udziały lub akcje ich emitenta.
Tym samym można skorzystać z finansowania za pośrednictwem obligacji, choć warto upewnić się, że na przeszkodzie takiemu działaniu nie stoi ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.
Mniej korzystny limit kosztów dla finansowania z fundacji rodzinnej
Na finansowanie trzeba również spojrzeć od strony spółki, która otrzymuje środki.
Co do zasady art. 15c ustawy o CIT ogranicza możliwość zaliczania kosztów finansowania dłużnego do kosztów podatkowych. Podatnik porównuje nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego z wyższą z dwóch wartości: 3 mln zł albo 30% podatkowej EBITDA.
Dla środków pochodzących z fundacji rodzinnej ustawodawca wprowadził jednak szczególne ograniczenie. Zgodnie z art. 15c ust. 1b ustawy o CIT limit kwotowy 3 mln zł nie ma zastosowania do kosztów finansowania dłużnego związanych z uzyskaniem środków finansowych bezpośrednio lub pośrednio od fundacji rodzinnej.
W efekcie finansowanie z fundacji rodzinnej może być mniej korzystne po stronie pożyczkobiorcy niż finansowanie pozyskane z innego źródła. W odniesieniu do takiego finansowania pozostaje limit oparty na 30% podatkowej EBITDA. Dotyczy to nie tylko klasycznych odsetek od pożyczki. Definicja kosztów finansowania dłużnego jest szeroka i obejmuje wszelkiego rodzaju koszty związane z pozyskaniem i korzystaniem z kapitału dłużnego.
Warto pamiętać, że ww. ograniczenie dotyczy też uzyskania finansowania od fundacji rodzinnej w sposób pośredni.